Βασικές Αρχές
Η ανθρώπινη οικονομική δραστηριότητα στο σύνολό της, η κοινωνική και πολιτιστική ευημερία εξαρτώνται από την ακεραιότητα, την βιωσιμότητα και την αυτονομία των φυσικών συστημάτων και τον σεβασμό όλων των έμβιων όντων που τα απαρτίζουν. Η συνεχής αύξηση της εξόρυξης πόρων, της βιομηχανικής παραγωγής καθώς και η συνακόλουθη ρύπανση είναι εντελώς ασύμβατα με την οικολογική βιωσιμότητα. Μια οικο-φεμινιστική οικονομική πολιτική πρέπει επομένως να προωθήσει ένα οικονομικό μοντέλο πολιτικής που αναγνωρίζει τα όρια του και είναι συμβατό τόσο με τα φυσικά συστήματα του πλανήτη όσο και με τις αρχές της δικαιοσύνης και της ισότητας για όλα τα ανθρώπινα και μη όντα του πλανήτη.
Οι πολιτικές κατευθύνσεις περιγράφονται παρακάτω μόνο με γενικούς όρους αλλά αφορούν όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης δραστηριότητας – προσωπικό, οικιακό, τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και παγκόσμιο. Επιπλέον, δεν επαρκούν από μόνες τους για την επίτευξη μιας οικο-φεμινιστικής κοινωνίας. Απαιτούνται σημαντικές αλλαγές και σε άλλους τομείς για την εξάρθρωση των πολιτικών, πολιτιστικών και οικονομικών δομών εξουσίας που επί του παρόντος επιβάλλουν ένα ιεραρχικό, πατριαρχικό, εκμεταλλευτικό μοντέλο πάνω στον πλανήτη και όλες τις κατοίκους του, ανθρώπους και μη.
Κατευθυντήριες προτάσεις
- Μετα-ανάπτυξη και Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα
Η μείωση της ζήτησης για ενέργεια και πρώτες ύλες είναι αναγκαία για τη διατήρηση των φυσικών πλανητικών πόρων και της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων. Προκειμένου να αποφύγουμε μια οικολογική και κλιματική καταστροφή, πρέπει να ανατρέψουμε τις δυνάμεις που οδηγούν στη μεγέθυνση της παραγωγής και της κατανάλωσης, αποτρέποντας περαιτέρω εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, περιορίζοντας κάθε είδους εξόρυξη, και επιβραδύνοντας την δημιουργία και την κυκλοφορία νέων κεφαλαίων.
Η κλιματική δικαιοσύνη απαιτεί να βάλουμε κάποια όρια μεγέθυνσης και υπερκατανάλωσης, ενώ κάποιοι τομείς όπως η υγεία, η περιβαλλοντική διαχείριση, η παιδεία, χρειάζονται ανάπτυξη και φροντίδα. Η αέναη δημιουργία νέων κεφαλαίων, με τον τρόπο που γίνεται σήμερα, θα μπορούσε να δώσει μία λύση στην ικανοποίηση των αναγκών των μονίμως αυξανόμενων ανθρώπων, όμως αυτό δεν συμβαίνει, αφου τελικά οι ανισότητες ολοένα και αυξάνονται.
Το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα σε συνδυασμό με την διασφάλιση κοινών και δημόσιων αγαθών, θα συμβάλλουν στην οικονομική βιωσιμότητα, επιτρέποντας τη μηδενική ή αρνητική ανάπτυξη χωρίς αρνητικές επιδράσεις σε κοινωνικό και προσωπικό επίπεδο. Επίσης το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα θα αμβλύνει τις οικονομικές αντιθέσεις που στηρίζονται στο φύλο, μια και οι περισσότερες μη-οικονομικά αμειβόμενες και αόρατες εργασίες – φροντίδα, νοικοκυριό κλπ – τείνουν να πραγματοποιούνται από θηλυκότητες.
- Πράσινη Μετάβαση
Η πράσινη μετάβαση είναι μια προσπάθεια προς ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο που διασφαλίζει ένα περιβαλλοντικά βιώσιμο και δικαιότερο πλανήτη για όλα τα έμβια όντα. Είναι αναγκαίο να αντιμετωπιστουν η προκαλούμενη από τον άνθρωπο κλιματική καταστροφή, η υποβάθμιση του περιβάλλοντος (νερό, γη, δάση, ατμόσφαιρα) καθώς και η απώλεια της βιοποικιλότητας. Η οικονομική οργάνωση, η προσήλωση στην οικονομική ανάπτυξη και οικονομική επέκταση, η εκμετάλλευση και οι εξορύξεις, αποτελούν μερικές από τις κυρίαρχες αιτίες της οικολογικής καταστροφής. Σε αυτο αντιπροτείνουμε ένα νέο οικονομικό, φεμινιστικο, κυκλικό, ηθικό, μοντέλο οργάνωσης της οικονομίας. Η πράσινη μετάβαση περιλαμβάνει ρυθμίσεις τουλάχιστον στους παρακάτω τομείς:
- Ενέργεια: Άμεση απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα με παράλληλη επέκταση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.), πάντα με σεβασμό στη γεωμορφολογία, τα φυσικά οικοσυστήματα, και τους κατοίκους τους – ανθρώπους και μη.
- Γεωργία: Ήπια εκμετάλλευση με έμφαση στη βιολογική παραγωγή, αποφυγή εντατικών μονοκαλλιεργειών και την προστασία των φυσικών πόρων. Απελευθέρωση των σπόρων και ενθάρρυνση διατήρησης των τοπικών σπόρων και παραδοσιακών ποικιλιών από τους παραγωγούς.
- Δικαιώματα των ζώων: Απόλυτος σεβασμός των δικαιωμάτων των ζώων ως όντα με ενσυναίσθηση, και κατάργηση του καθεστώτος βιομηχανικής εκτροφής για κάθε είδους ανθρώπινη εκμετάλλευση.
- Φυσικό περιβάλλον: Προάσπιση όλων των ελεύθερων χώρων, και δραστικός περιορισμός κάθε χωροκατατακτητικής οικοδομικής δραστηριότητας, όπως η εκτός σχεδίου δόμηση. Προτεύοντα ρόλο έχει η διατήρηση ενός οικοσυστήματος και της καλλιεργήσιμης γης.
- Υδάτινοι πόροι: Βελτίωση των υποδομών, περιορισμός της σπατάλης και κοινωνικοποίηση των υδάτινων πόρων. Μείωση των γεωτρήσεων επανάχρηση του νερού και αποθήκευση ομβρίων υδάτων. Προστασία του υδροφόρου ορίζοντα
- Μεταφορές: Δραστική μείωση των χιλιομέτρων που διανύονται από ιδιόκτητα συμβατικά αυτοκίνητα, με μετάβαση προς ενεργητικά μέσα μετακίνησης (πεζός, ποδήλατο) και ποδηλατόδρομους και τα μέσα σταθερής τροχιάς αντί των φορτηγών και στην ελαφριά ηλεκτροκίνηση. Σχεδιασμός ανθρώπινων πόλεων και συνεισφορά στην παγκόσμια εκστρατεία για τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής που προκαλείται από τις μεταφορές και τον τουρισμό.
- Κοινωνικά Δίκαιη Φορολόγηση
Η φορολόγηση αποτελεί πλέον ένα άδικο και καταστροφικό σύστημα αναδιανομής πλούτου από τους φτωχούς στου πλούσιους, από τις πραγματικές ανάγκες του πλανήτη στην υποστήριξη καταστροφικών πρακτικών. Επιδιώκουμε ένα απλό και δίκαιο φορολογικό σύστημα που καθιστά δύσκολη την φοροδιαφυγή ή και την αποφυγή πληρωμής φόρων. Οι απαλλαγές άμεσων φόρων και οι επιδοτήσεις θα πρέπει περιοριστούν σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν σαφείς περιβαλλοντικοί ή κοινωνικοί στόχοι. Άμεση κατάργηση των έμμεσων φόρων που είναι κοινωνικά άδικοι. Σταδιακή κατάργηση φορολογίας σε κάθε είδους εισόδημα που προέρχεται από την προσωπική εργασία. Αύξηση της φορολογίας σε κληρονομιές, δωρεές και κάθε είδους μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων προκειμένου να μην αναπαράγονται οι κοινωνικές ανισότητες, εφαρμόζοντας μάλιστα ιδιαίτερα υψηλούς συντελεστές για μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων μεγάλης αξίας, Υψηλούς φορολογικούς συντελεστές σε μεσαίες και μεγάλες εταιρίες, φοροαπαλλαγές για μικρομεσαία και μικρή οικονομική δραστηριότητα. Φορολογικές απαλλαγές και επιδοτήσεις σε συνεταιρισμούς, κοοπερατίβες, και αυτοδιαχειριζόμενες επιχειρήσεις.
- Αναδιοργάνωση του Χρηματο-πιστωτικού Συστήματος
Το υπάρχον τραπεζικό σύστημα είναι αντιδημοκρατικό, άδικο και εξαιρετικά επιζήμιο. Η ‘δημιουργία’ χρήματος διαμέσου του χρέους και των τραπεζικών καταθέσεων που βασίζεται στην αρχιτεκτονική των περιορισμένων ρευστών διαθεσίμων, επιβάλλει την ανάγκη συνεχούς οικονομικής ‘ανάπτυξης’ που είναι και η βασική αιτία καταστροφής του πλανήτη. Οι τράπεζες όχι μόνο δημιουργούν χρήμα, αλλά επίσης ενθαρρύνουν την χρηματοοικονομική κερδοσκοπία και τον απερίσκεπτο δανεισμό. Το τραπεζικό σύστημα είναι δομημένο με τρόπους που αυξάνουν την ανισότητα και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για οικονομικές κρίσεις.
Για να γίνει βιώσιμη η επιβράδυνση, χρειάζεται οι προτεραιότητες του τραπεζικού συστήματος να αλλάξουν. Ιδανικά το επίσημο νόμισμα (τόσο σε πραγματική όσο και σε ηλεκτρονική μορφή) θα πρέπει να προσφέρεται χωρίς οποιοδήποτε σχετικό χρέος από μια Εθνική Νομισματική Αρχή που είναι υπόλογη στην κοινωνία και το κοινοβούλιο. Παράλληλα θα μπορούσε να ενθαρρυνθεί η δημιουργία εναλλακτικών νομισμάτων και σε τοπικό επίπεδο (Local Exchange Trading Systems) για την τόνωση των τοπικών οικονομιών, μέτρα προς μία καθολική ιδιοκτησία για την δικαιότερη κατανομή του πλούτου.
Όραμα
Όλες αυτές οι οικονομικές προτάσεις μοιάζουν και φαίνεται να είναι γενικόλογες, ουτοπικές και ανεφάρμοστες. Δυστυχώς είναι και πολύ περιορισμένες σε σχέση με το επείγον της επικείμενης περιβαλλοντικής καταστροφής, της προστασίας των ζώων και των φυτών από την ανθρωποκεντρική βαρβαρότητα, και τις επιπτώσεις της πατριαρχικής, καπιταλιστικής εκμετάλλευσης. Μπορούν όμως να κατευθύνουν ένα μεταβατικό πρόγραμμα επιβράδυνσης της καταστροφής που επιφέρει ο πατριαρχικός, καπιταλιστικός πολιτισμός στη φύση και τους ανθρώπους. Τελικός στόχος δεν μπορεί να είναι άλλος από την πλήρη καταστροφή του χρήματος, της οικονομίας, της πατριαρχίας και του ανθρωποκεντρικού πολιτισμού.